पडद्यावरचा नटसम्राट, समाजासाठी जगणारा माणूस…नाना पाटेकर साहेब!असा माणूस पुन्हा होणे नाही…!

जळगांव प्रतिनिधी

आपल्या अभिनयाने लाखो चाहत्यांच्या मनावर अधिराज्य गाजवणारा, आपल्या कलेने जगभरात ओळख निर्माण करणारा आणि आपल्या सामाजिक कार्याने घराघरांत पोहोचणारा एक अवलिया म्हणजे आपले लाडके नाना पाटेकर!

नाना म्हणजे केवळ एक अभिनेता नव्हे, तर संवेदनशील मनाचा, माणुसकी जपणारा आणि समाजाच्या दुःखाने व्याकूळ होणारा एक असामान्य माणूस!

एका बाजूला स्वतःसाठी कोट्यवधींची आलिशान गाडी घेण्याचा विचार आणि दुसऱ्या बाजूला दुष्काळाने होरपळणारा महाराष्ट्र, कर्जाच्या ओझ्याखाली दबलेला शेतकरी आणि आत्महत्येमुळे उद्ध्वस्त होणारी कुटुंबं… ही विदारक परिस्थिती पाहून नानांच्या मनात विचारांचं वादळ उठलं.

आत्महत्याग्रस्त शेतकरी कुटुंबाची मुलाखत पाहताना त्यांच्या मनाला अस्वस्थता जाणवली. आपण स्वतःसाठी एवढा मोठा खर्च करावा आणि दुसरीकडे आपला शेतकरी बांधव संकटात जगण्यासाठी संघर्ष करत असावा, ही गोष्ट त्यांना आतून बोचली. त्यांनी स्वतःसाठी आलिशान गाडी घेण्याचा निर्णय बदलला आणि समाजासाठी काहीतरी करण्याचा निश्चय केला.

याच संवेदनशीलतेतून मकरंद अनासपुरे यांच्यासोबत दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना मदतीचा हात देण्याचा विचार पुढे आला. शेतकऱ्यांची माहिती गोळा करून त्यांच्यापर्यंत मदत पोहोचवण्याचे प्रयत्न सुरू झाले. शेतकऱ्यांच्या दुःखाची व्याप्ती लक्षात येत गेली आणि या कार्याला व्यापक स्वरूप देण्याची गरज जाणवू लागली.

आणि याच सामाजिक जाणिवेतून उभं राहिलं ‘नाम फाउंडेशन’!

नानांनी स्वतःच्या प्रसिद्धीचा उपयोग केवळ स्वतःसाठी केला नाही, तर समाजातील दुःखी, कष्टकरी आणि गरजू माणसांच्या आयुष्यात आशेचा किरण निर्माण करण्यासाठी केला.

स्वतःच्या मुलाशी संपत्तीविषयी चर्चा करताना, आपल्या आयुष्यातील कमाई आणि संपत्ती समाजकार्यासाठी उपयोगी पडावी, ही त्यांची भूमिका किती मोठी आहे, याची जाणीव होते. स्वतःच्या सुखापेक्षा दुसऱ्याच्या चेहऱ्यावरचं समाधान महत्त्वाचं मानणारी माणसं फार दुर्मीळ असतात.

नानांच्या या कार्यातून एक गोष्ट प्रकर्षाने जाणवते—श्रीमंत तो नव्हे ज्याच्याकडे भरपूर संपत्ती आहे; खरा श्रीमंत तो, जो आपल्या संपत्तीचा उपयोग दुसऱ्याचं दुःख कमी करण्यासाठी करतो!

जात-पात, धर्म आणि भेदभाव यांच्या पलीकडे जाऊन माणसाला माणूस म्हणून पाहणारी त्यांची विचारधारा मनाला भावते. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या विचारांतून प्रेरणा घेत, समता आणि माणुसकीची मूल्यं जपणारा समाज घडावा, हीच भावना त्यांच्या कार्यातून दिसून येते.

नानांनी आपल्या अभिनयातून अजरामर भूमिका साकारल्या; पण समाजासाठी केलेल्या कार्यातून त्यांनी लाखो हृदयांत अढळ स्थान निर्माण केलं.

 अभिनयाने मनं जिंकली…

 माणुसकीने हृदयं जिंकली…

 आणि सामाजिक कार्याने असंख्य आयुष्यांना नवी उमेद दिली…!

आज महाराष्ट्रातील शेतकरी संकटात असताना, दुष्काळाची झळ सामान्य माणसाला सोसावी लागत असताना, अशा संवेदनशील माणसांची आठवण प्रकर्षाने होते. कारण संकटाच्या काळात केवळ भाषणं नव्हे, तर दुःख समजून घेणारं मन आणि मदतीसाठी पुढे येणारे हात महत्त्वाचे असतात.

नाना, तुमच्या अभिनयाने आम्हाला अनेकदा हसवलं, रडवलं आणि विचार करायला भाग पाडलं; पण तुमच्या सामाजिक कार्याने आम्हाला माणूस म्हणून जगण्याचा आणि दुसऱ्याच्या दुःखात सहभागी होण्याचा खरा अर्थ शिकवला.

तुमच्या भूमिका अजरामर आहेत, तुमचे विचार प्रेरणादायी आहेत आणि तुमचं सामाजिक कार्य अनेकांसाठी मार्गदर्शक आहे.

काही माणसं काळाच्या पडद्याआड जातात, पण त्यांच्या कार्याचा प्रकाश कधीच मावळत नाही.

नाना, तुम्ही आमच्या हृदयात कायम जिवंत राहाल.

 शब्दबोध

ज्ञानेश्वर शेकोकर, ( उपसरपंच वडली )